Câu hỏi: Con gái của chị Mai Thị V, 13 tuổi, bị một kẻ xấu hiếp dâm. Nay cháu luôn ở trong trạng thái ảnh hưởng tâm lý nặng nề. Trong phiên tòa xét xử kẻ gây ra nỗi đau cho cháu và gia đình, chị V tham dự với tư cách là mẹ của bị hại và là người giám hộ. Tuy nhiên ngay trong lúc phiên tòa đang diễn ra, chị V bị một nhóm gồm ba cảnh sát bảo vệ đưa ra ngoài kiểm tra, lục soát khắp người và túi xách mang theo. Hành vi của nhóm cảnh sát này có vi phạm pháp luật hay không?

Trả lời: Hành vi của ba cảnh sát bảo vệ kiểm tra, lục soát khắp người chị V và bị túi xách chị mang theo là vi phạm pháp luật.
Theo Điều 80, 81, 140, 141, 142 và 149 BLTTHS Việt Nam hiện hành thì việc khám người chỉ được tiến hành khi có căn cứ để nhận định trong người đó có công cụ, phương tiện phạm tội, đồ vật, tài sản do phạm tội mà có hoặc đồ vật, tài liệu khác có liên quan đến vụ án. Khi bắt đầu khám người, phải đọc lệnh khám của Viện trưởng, Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân và Viện kiểm sát quân sự các cấp; Chánh án, Phó Chánh án Tòa án nhân dân và Tòa án quân sự các cấp; Thẩm phán giữ chức vụ Chánh án, Phó Chánh tòa Tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao; Hội đồng xét xử; Thủ trưởng, Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra các cấp (được Viện kiểm sát cùng cấp phê chuẩn trước khi thi hành) và đưa cho đương sự đọc lệnh khám đó; giải thích cho đương sự và những người có mặt biết quyền và nghĩa vụ của họ. Khi khám người thì nam khám nam, nữ khám nữ và phải có người cùng giới chứng kiến.
Trong trường hợp không thể trì hoãn, Thủ trưởng, Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra các cấp; người chỉ huy đơn vị quân đội độc lập cấp trung đoàn và tương đương; người chỉ huy đồn biên phòng ở hải đảo và biên giới; người chỉ huy tàu bay, tàu biển, khi tàu bay, tàu biển đã rời khỏi sân bay, bến cảng có quyền ra lệnh khám xét. Trong thời hạn 24 giờ, kể từ khi khám xong, người ra lệnh khám phải thông báo bằng văn bản cho Viện kiểm sát cùng cấp. Viện kiểm sát phải kiểm sát chặt chẽ căn cứ khám khẩn cấp. Trong trường hợp cần thiết, Viện kiểm sát phải trực tiếp gặp, hỏi người bị khám trước khi xem xét, quyết định phê chuẩn hoặc quyết định không phê chuẩn lệnh khám người.
Chỉ có thể tiến hành khám người mà không cần lệnh trong trường hợp bắt người hoặc khi có căn cứ để khẳng định người có mặt tại nơi khám xét giấu trong người đồ vật, tài liệu cần thu giữ. Người ra lệnh, người thi hành lệnh khám xét trái pháp luật thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Trân trọng!