Câu hỏi: Nguyễn Trọng B thường xuyên có hành vi đánh đập vợ là chị Lê Thu D. Mỗi lần bị đánh, chị D không làm gì được nên chỉ biết chửi lại. Một lần, B đi uống rượu say về, vừa về đến nhà, B đã túm tóc và đấm đá chị D túi bụi. Chị D đánh trả nhưng do sức yếu nên bị chồng ghì chặt dưới đất, sau đó B lấy con dao gần bếp để hành hung chị D. Chị D lấy hết sức tránh được và đẩy B ngã vào bếp lò đang đun nước. Trong lúc bực tức, chị D cầm nồi nước đang sôi đổ vào người chồng. B được mọi người trong gia đình đưa đi cấp cứu kịp thời nên chỉ bị tổn hại 34% sức khỏe. Hành vi đánh vợ của B và hành vi chống trả của chị D có bị coi là tội phạm không?

Trả lời: Điều 105 Bộ luật Hình sự quy định tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh như sau:
“1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 31% đến 60% trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh do hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân đối với người đó hoặc đối với người thân thích của người đó, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến một năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến hai năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ một năm đến năm năm:
a) Đối với nhiều người;
b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 61% trở lên hoặc dẫn đến chết người hoặc trong trường hợp đặc biệt nghiêm trọng khác.”

Điều 151 Bộ luật Hình sự quy định tội ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu, người có công nuôi dưỡng mình như sau: “Người nào ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng mình gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến ba năm.”

Trong vụ án này, cả hai vợ chồng B và D đều có lỗi. Lỗi của B là thường xuyên đánh đập chị D. Đây chính là nguyên nhân làm cho chị D rơi vào trạng thái tinh thần bị kích động mạnh, dẫn đến không hoàn toàn tự chủ và kiềm chế được hành vi của mình. Lỗi của chị D là khi đã đẩy chồng ngã vào bếp lò đang đun nước, lẽ ra chị D phải dừng lại nhưng chị D còn cầm cả nồi nước đang sôi đổ vào người chồng, gây tổn hại 34% sức khỏe cho chồng.

Căn cứ vào các quy định trên và tình tiết của vụ án, hành vi đánh vợ của B đã phạm tội hành hạ vợ. Với tội này, do mức độ nghiêm trọng B có thể bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến ba năm (Điều 151 Bộ luật Hình sự). Hành vi “chống trả” mà chị D đã thực hiện bị coi là phạm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh. Với tội này, chị D có thể bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến một năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến hai năm (khoản 1 Điều 105 Bộ luật Hình sự).

Trân trọng!