Câu hỏi: Cháu Nguyễn Thị H 12 tuổi yêu Trần Tiến T 17 tuổi và họ đã nhiều lần quan hệ tình dục với nhau. Có lần là do tự nguyện, nhưng có lần do bị Trần Tiến T đe dọa dùng vũ lực. Khi cháu Nguyễn Thị H 17 tuổi, do không thể tiếp tục chấp nhận được những hành vi đồi bại của Trần Tiến T, cháu Nguyễn Thị H đã tố giác Trần Tiến T với các cơ quan tiến hành tố tụng. Hành vi của Trần Tiến T có phạm tội gì không? Nếu có thì mức án cao nhất mà T có thể phải chịu là bao nhiêu? Có tình tiết nào để giảm nhẹ tội cho Trần Tiến T không?

Trả lời: Theo quy định tại Điều 111 và 112 của Bộ luật Hình sự thì Trần Tiến T đã phạm hai tội là hiếp dâm và hiếp dâm trẻ em. Tại Công văn số 173/2002/KHXX ngày 25 tháng 11 năm 2002 của Tòa án nhân dân tối cao về việc áp dụng pháp luật khi xét xử tội hiếp dâm trẻ em hướng dẫn như sau: “Nếu như hiếp dâm người chưa thành niên từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi, thì theo quy định tại khoản 4 Điều 111 Bộ luật hình sự, người phạm tội bị phạt tù từ năm năm đến mười năm; phạm tội thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 2 hoặc khoản 3 Điều này, thì bị xử phạt theo mức hình phạt quy định tại các khoản đó. Theo quy định này nếu phạm tội hiếp dâm người chưa thành niên từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi mà thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 111 Bộ luật hình sự, thì Toà án phải áp dụng điểm tương ứng của khoản 2 và khoản 4 Điều 111 Bộ luật hình sự để xử phạt bị cáo theo mức hình phạt quy định tại khoản 2 là từ bảy năm đến mười lăm năm tù; nếu phạm tội thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 111 Bộ luật hình sự, thì Toà án phải áp dụng điểm tương ứng của khoản 3 và khoản 4 Điều 111 Bộ luật hình sự để xử phạt bị cáo theo mức hình phạt quy định tại khoản 3 là từ mười hai năm đến hai mươi năm, tù chung thân hoặc tử hình.”

Ngoài ra, Điều 112 Bộ luật Hình sự còn quy định:
“1. Người nào hiếp dâm trẻ em từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, thì bị phạt tù từ bảy năm đến mười lăm năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ mười hai năm đến hai mươi năm:
a) Có tính chất loạn luân;
b) Làm nạn nhân có thai;
c) Gây tổn hại cho sức khoẻ của nạn nhân mà tỷ lệ thương tật từ 31% đến 60%;
d) Đối với người mà người phạm tội có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, chữa bệnh;
đ) Tái phạm nguy hiểm.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù hai mươi năm, tù chung thân hoặc tử hình:
a) Có tổ chức;
b) Nhiều người hiếp một người;
c) Phạm tội nhiều lần;
d) Đối với nhiều người;
đ) Gây tổn hại cho sức khoẻ của nạn nhân mà tỷ lệ thương tật từ 61%trở lên;
e) Biết mình bị nhiễm HIVmà vẫn phạm tội;
g) Làm nạn nhân chết hoặc tự sát.
4. Mọi trường hợp giao cấu với trẻ em chưa đủ 13 tuổi là phạm tội hiếp dâm trẻ em và người phạm tội bị phạt tù từ mười hai năm đến hai mươi năm, tù chung thân hoặc tử hình.
5. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm.”

Căn cứ vào các quy định trên và tình tiết của vụ án, hành vi của Trần Tiến T phạm hai tội là hiếp dâm và hiếp dâm trẻ em; mức án cao nhất mà T có thể phải chịu là từ mười hai năm đến hai mươi năm, tù chung thân hoặc tử hình. T có thể được hưởng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự sau đây: phạm tội do lạc hậu; người phạm tội là người có bệnh bị hạn chế khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình; người phạm tội thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; người phạm tội tích cực giúp đỡ các cơ quan có trách nhiệm phát hiện, điều tra tội phạm; người phạm tội đã lập công chuộc tội; người phạm tội là người có thành tích xuất sắc trong sản xuất, chiến đấu, học tập hoặc công tác... Ngoài ra, khi quyết định hình phạt, Tòa án còn có thể coi các tình tiết khác là tình tiết giảm nhẹ, nhưng phải ghi rõ trong bản án.

Trân trọng!