Câu hỏi: Đào Văn T lấy vợ đã được năm năm nhưng cho đến nay vẫn chưa có con nên chán nản, hay bỏ đi lang thang, không chịu giúp gia đình lao động và có biểu hiện tâm thần. Vì vậy, T thường bị mẹ vợ và vợ chửi mắng. Cảm thấy chán đời, muốn giết hết mọi người trong gia đình vợ, chiều ngày 24 tháng 7 năm 2008, lợi dụng lúc gia đình mẹ vợ đi làm đồng, ở nhà chỉ có cháu B (7 tuổi), T đã lấy gói lá ngón, đổ vào chảo măng, sau đó lấy cơm và măng cho cháu B ăn. Khi ăn, cháu B thấy đắng nên đã không ăn hết bát cơm. Nếu T có biểu hiện tâm thần và cháu B không chết thì T có bị loại trừ trách nhiệm hình sự không?

Trả lời: Theo quy định của Bộ luật Hình sự thì hành vi mà T thực hiên đã phạm tội giết người (chưa đạt). Đối với trường hợp phạm tội chưa đạt, nếu điều luật được áp dụng có quy định hình phạt cao nhất là tù chung thân hoặc tử hình, thì có thể áp dụng các hình phạt này trong trường hợp đặc biệt nghiêm trọng (Điều 52). Vì Đào Văn T (định) giết trẻ em nên theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 93, Đào Văn T có thể bị Tòa án xử phạt đến tù chung thân, cho dù cháu B không chết.
Điều 13 Bộ luật Hình sự quy định: 1. Người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi đang mắc bệnh tâm thần hoặc một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình, thì không phải chịu trách nhiệm hình sự; đối với người này, phải áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh. 2. Người phạm tội trong khi có năng lực trách nhiệm hình sự, nhưng đã lâm vào tình trạng quy định tại khoản 1 Điều này trước khi bị kết án, thì cũng được áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh. Sau khi khỏi bệnh, người đó có thể phải chịu trách nhiệm hình sự.

Căn cứ vào các quy định trên và tình tiết của vụ án, nếu T mắc bệnh tâm thần, nhưng vẫn còn khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi thì Đào Văn T vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự (mắc bệnh tâm thần chỉ có thể được coi là một tình tiết giảm nhẹ theo quy định tại điểm n khoản 1 Điều 46) cho dù cháu B không chết.

Trân trọng!