Câu hỏi: Phan Minh T (sinh ngày 19/02/1999) là người Việt nhưng đã nhập quốc tịch Ca-na-đa. Ngày 30/7/2015, khi T đi qua Hải quan Sân bay X vào Việt Nam thì bị phát hiện giấu 121gam hêrôin trong quần áo. Ngay lập tức, T bị Hải quan Sân bay X bắt và tạm giữ. Phan Minh T phạm tội gì và có phải chịu trách nhiệm hình sự không? Hải quan Sân bay X có quyền bắt và tạm giữ T không?

Trả lời: Theo quy định của Bộ luật Hình sự thì T đã phạm tội vận chuyển trái phép chất ma túy thuộc khoản 4 Điều 194. Mặc dù T mới hơn 16 tuổi nhưng vì phạm tội đặc biệt nghiêm trọng cho nên T vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự và có thể bị xử phạt đến mười tám năm tù (theo khoản 2 Điều 12 và khoản 1 Điều 74 Bộ luật Hình sự). Khoản 2 Điều 12 quy định: “Người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.” Khoản 1 Điều 74 quy định: “Đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi khi phạm tội, nếu điều luật được áp dụng quy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hình, thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá mười tám năm tù; nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá ba phần tư mức phạt tù mà điều luật quy định.”

Theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự Việt Nam hiện hành, đối với người đang thực hiện tội phạm (phạm tội quả tang) thì bất kỳ người nào cũng có quyền bắt và giải ngay đến cơ quan công an, Viện kiểm sát hoặc Ủy ban nhân dân nơi gần nhất (Điều 64). Các cơ quan này phải lập biên bản và giải ngay người bị bắt đến Cơ quan điều tra có thẩm quyền (Điều 82). Sau khi nhận người bị bắt trong trường hợp phạm tội quả tang, Cơ quan điều tra phải lấy lời khai ngay và trong thời hạn 24 giờ phải ra quyết định tạm giữ hoặc trả tự do cho người bị bắt (Điều 83).

Căn cứ vào các quy định trên và tình tiết của vụ án, Phan Minh T phạm tội vận chuyển trái phép chất ma túy và có thể bị xử phạt đến mười tám năm tù. Việc Hải quan Sân bay X tạm giữ T là sai, nhưng việc bắt T là hoàn toàn đúng đắn.

Trân trọng!