Câu hỏi: Nguyễn Thị Minh C mượn bộ hồ sơ bao gồm giấy tờ nhà của em họ là Lê Thị G và nói là dùng để chuộc lại xe máy đang cầm cố. Nhưng khi mượn được bộ giấy tờ nhà, C đã tự viết giấy biên nhận lấy tên chị G và giả mạo chữ ký của chị G để cầm cố nhà, vay 40.000.000 đồng của ngân hàng. Sau khi vay được tiền, Nguyễn Thị Minh C đã sử dụng số tiền trên để trả nợ và chi tiêu cá nhân. Chị G nhiều lần đòi lại bộ hồ sơ giấy tờ nhà nhưng chị C không trả. Chị G cần phải làm gì để lấy lại được giấy tờ nhà của mình?

Trả lời: Điều 139 BLHS 1999 (được sửa đổi, bổ sung năm 2009) quy định tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản như sau:
“1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác có giá trị từ năm trăm nghìn đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc dưới năm trăm nghìn đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm:
a) Có tổ chức;
b) Có tính chất chuyên nghiệp;
c) Tái phạm nguy hiểm;
d) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;
đ) Dùng thủ đoạn xảo quyệt;
e) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ năm mươi triệu đồng đến dưới hai trăm triệu đồng;
g) Gây hậu quả nghiêm trọng.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ bảy năm đến mười lăm năm:
a) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ hai trăm triệu đồng đến dưới năm trăm triệu đồng;
b) Gây hậu quả rất nghiêm trọng.
4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ mười hai năm đến hai mươi năm, tù chung thân hoặc tử hình:
a) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ năm trăm triệu đồng trở lên;
b) Gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.
5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ mười triệu đồng đến một trăm triệu đồng, tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản, bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm.”
Theo quy định của BLTTHS Việt Nam hiện hành, các cơ quan tiến hành tố tụng chỉ được khởi tố vụ án hình sự khi đã xác định có dấu hiệu tội phạm. Việc xác định dấu hiệu tội phạm dựa trên những cơ sở sau đây: tố giác của công dân; tin báo của cơ quan, tổ chức; tin báo trên các phương tiện thông tin đại chúng; Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án, Bộ đội biên phòng, Hải quan, Kiểm lâm, lực lượng Cảnh sát biển và các cơ quan khác của Công an nhân dân, Quân đội nhân dân được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra trực tiếp phát hiện dấu hiệu của tội phạm; người phạm tội tự thú (Điều 100 BLTTHS). Việc Nguyễn Thị Minh C mượn bộ hồ sơ giấy tờ nhà của chị G nói là dùng để chuộc lại xe máy đang cầm cố nhưng thực tế lại giả mạo chữ ký của chị G để cầm cố nhà, vay 40.000.000 đồng của ngân hàng là có dấu hiệu của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo quy định tại Điều 139 BLHS. Vì vậy, để lấy lại bộ hồ sơ giấy tờ nhà, chị G phải làm đơn tố giác hành vi phạm tội mà chị C đã thực hiện với Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án hoặc với các cơ quan khác, tổ chức (Điều 101 BLTTHS). Chỉ có như vậy, quyền và lợi ích hợp pháp của chị mới sớm được pháp luật bảo vệ.

Trân trọng!