Câu hỏi: Trong một lần đi chơi Sa Pa, A – cán bộ kiểm hóa của công ty X, tình cờ phát hiện anh B có quan hệ rất thân mật với chị C (hai người cùng thuê phòng trong khách sạn mà A ở). Lợi dụng cơ hội này, A đến gặp và yêu cầu B đưa cho mình 30 triệu đồng, nếu không sẽ gửi ảnh hai người tới cơ quan anh B. Sợ ảnh hưởng đến công việc nên anh B đã đưa đủ số tiền 30 triệu đồng cho A. Vậy xin hỏi hành vi của A có phạm tội không?

Trả lời: Điều 135 Bộ luật Hình sự năm 1999 quy định về tội cưỡng đoạt tài sản như sau:
“1. Người nào đe doạ sẽ dùng vũ lực hoặc có thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần người khác nhằm chiếm đoạt tài sản, thì bị phạt tù từ một năm đến năm năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ ba năm đến mười năm:
a) Có tổ chức;
b) Có tính chất chuyên nghiệp;
c) Tái phạm nguy hiểm;
d) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ năm mươi triệu đồng đến dưới hai trăm triệu đồng;
đ) Gây hậu quả nghiêm trọng.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ bảy năm đến mười lăm năm:
a) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ hai trăm triệu đồng đến dưới năm trăm triệu đồng;
b) Gây hậu quả rất nghiêm trọng.
4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ mười hai năm đến hai mươi năm:
a) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ năm trăm triệu đồng trở lên;
b) Gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.
5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ mười triệu đồng đến một trăm triệu đồng, tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.”
Theo quy định trên của điều luật thì mặt khách quan của tội phạm được thể hiện bằng hành vi đe dọa dùng vũ lực hoặc dùng thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần người khác nhằm chiếm đoạt tài sản. Trong đó, hành vi dùng vũ lực và đe dọa sẽ dùng vũ lực gồm các hành vi dùng vũ lực; đe dọa dùng ngay tức khắc vũ lực hoặc hành vi khác làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được. Còn hành vi dùng thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần người khác nhằm chiếm đoạt tài sản là hành vi đe dọa sẽ làm một việc gây thiệt hại về tài sản, danh dự, uy tín nếu người bị uy hiếp không thỏa mãn yêu cầu chiếm đoạt của người phạm tội (như đe dọa hủy hoại tài sản của người bị đe dọa; đe dọa tố giác hành vi phạm pháp hoặc hành vi vi phạm đạo đức của người bị đe dọa; đe dọa sẽ loan tin về đời tư (mà người bị đe dọa muốn giữ kín). Hành vi dùng thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần không có giới hạn, mà bất cứ một thủ đoạn nào có thể uy hiếp, khống chế được ý chí của chủ tài sản hoặc người có trách nhiệm về tài sản đều được coi là hành vi uy hiếp tinh thần trong tội cưỡng đoạt tài sản .
Tội cưỡng đoạt tài sản là tội có cấu thành hình thức nên, tội phạm hoàn thành từ thời điểm kẻ phạm tội thực hiện một trong các hành vi thuộc mặt khách quan của cấu thành tội phạm; việc kẻ phạm tội có chiếm đoạt được tài sản hay không không ảnh hưởng đến việc định tội danh.
Đối chiếu các tình tiết trên của vụ án với quy định của Điều luật cho thấy, hành vi của A đã phạm tội cưỡng đoạt tài sản quy định tại Điều 135 Bộ luật Hình sự năm 1999.

Trân trọng!