Câu hỏi: Thấy trong kho X của Nhà máy Z có rất nhiều tài sản, nhưng sợ bảo vệ phát hiện nên lợi dụng những lúc sơ hở, M – công nhân làm việc tại phân xưởng H của nhà máy, vào kho trộm cắp tài sản và dấu vào người. Mỗi lẫn trộm cắp giá trị tài sản bị chiếm đoạt từ 300.000 đến 500.000 đồng. M thực hiện đến lần thứ 6 thì bị phát hiện và bị bắt giữ. Tổng giá trị tài sản bị chiếm đoạt là 2.350.000 đồng. Vậy, M có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?

Trả lời: Theo quy định tại mục 5.c Phần II Thông tư liên tịch số 02/2001/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BTP thì trong trường hợp một người thực hiện nhiều lần cùng loại hành vi xâm phạm sở hữu, nhưng mỗi lần giá trị tài sản bị xâm phạm dưới mức tối thiểu để truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của BLHS và không thuộc một trong các trường hợp khác để truy cứu trách nhiệm hình sự (gây hậu quả nghiêm trọng; đã bị xử phạt hành chính; đã bị kết án nhưng chưa được xóa án tích...), đồng thời trong các hành vi xâm phạm đó chưa có lần nào bị xử phạt hành chính và chưa hết thời hiệu xử phạt hành chính, nếu tổng giá trị tài sản của các lần bị xâm phạm bằng hoặc trên mức tối thiểu để truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của BLHS, thì người thực hiện nhiều lần cùng loại hành vi xâm phạm sở hữu phải bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội phạm tương ứng theo tổng giá trị tài sản của các lần bị xâm phạm, nếu với mục đích xâm phạm sở hữu, nhưng do điều kiện hoàn cảnh khách quan nên việc xâm phạm sở hữu phải được thực hiện nhiều lần cho nên giá trị tài sản bị xâm phạm mỗi lần dưới mức tối thiểu để truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của BLHS.
Cần chú ý là trong các trường hợp trên đây nếu chỉ căn cứ vào các hành vi xâm phạm cùng loại này thì không áp dụng tình tiết tăng nặng “phạm tội nhiều lần” (điểm g khoản 1 Điều 48 BLHS) và cũng không áp dụng tình tiết định khung hình phạt “có tính chất chuyên nghiệp” quy định tại khoản 2 của điều luật tương ứng quy định về tội phạm tương ứng. Trong trường hợp có tình tiết khác định khung hình phạt thì áp dụng khoản tương ứng của điều luật tương ứng có quy định tình tiết định khung hình phạt đó.
Ngoài ra, theo quy định tại khoản 1 Điều 138 Bộ luật Hình sự năm 1999, thì mức tối thiểu để truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều luật này là 2.000.000 đồng. Do đó, với tổng giá trị tài sản bị chiếm đoạt là 2.350.000 đồng, M phải bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo khoản 1 Điều 138 BLHS.

Trân trọng!